Nhiều người đi mua gạo, chỉ cần nhìn hạt trắng, dài, đều là yên tâm chọn mua. Nhưng hạt gạo đẹp bên ngoài chưa nói lên hết được ruộng đã trồng ra nó thế nào.
Gạo đẹp chưa chắc là gạo tốt
Có loại gạo hạt không thật đều, thật bóng, nhưng lại đến từ một ruộng được chăm rất kỹ, còn có loại nhìn rất bắt mắt mà chưa chắc mình biết rõ nguồn gốc. Hạt gạo đẹp có thể do giống lúa tốt, cũng có thể do được đánh bóng kỹ sau khi xay xát — nhìn bằng mắt rất khó phân biệt được hai điều này.
Điều quan trọng hơn nằm ở ruộng
Theo Chú Toàn, điều quan trọng hơn lại nằm ở chính thửa ruộng đã trồng ra hạt gạo đó — đất, nước, và cách người trồng chăm sóc mỗi ngày. Ruộng gieo đúng mùa, đúng nước, cây lúa bám rễ chắc, ít phải can thiệp nhiều trong suốt vụ. Ngược lại, ruộng gặp nước lên xuống bất thường, cây lúa non chưa bám rễ kỹ đã bị ngập, người trồng phải xử lý nhiều hơn để giữ được vụ lúa. Những chuyện như vậy diễn ra ngay trên ruộng, khách mua gạo ở xa gần như không thể thấy được, chỉ có người trực tiếp ra đồng mới biết rõ.
Có nhà nấu cơm lên mùi thơm tự nhiên, để nguội cơm vẫn dẻo — đó cũng là một cách gián tiếp để nhận ra hạt gạo đến từ một ruộng được chăm kỹ, chứ không chỉ nhìn vẻ ngoài trong bao. Riêng với gạo tím, màu tím trong lớp cám xuất phát từ chất anthocyanin tự nhiên, hoàn toàn không nhuộm — Chú Toàn không nói đây là thuốc, không có tác dụng chữa hay phòng bệnh gì cả.
Ruộng khỏe cho gạo ổn định
Chú Toàn chọn cách chăm sóc hữu cơ, dùng phân hữu cơ, không phun thuốc trừ sâu, hoặc canh tác trên ruộng nuôi tôm cá. Ruộng khỏe, chăm đúng cách thường cho ra hạt gạo ổn định qua từng vụ, chứ không chỉ đẹp ở một lần nhìn. Đây cũng là lý do Chú Toàn hay quay lại đúng những thửa ruộng đã đồng hành lâu, thay vì đổi nguồn liên tục chỉ vì thấy hạt gạo nơi khác trông đẹp hơn một chút.
Lần tới chọn gạo, ngoài nhìn hạt, anh chị có thể hỏi thêm một câu về ruộng trồng ra nó — câu hỏi nhỏ vậy thôi cũng đã khác nhiều rồi.